Umthombo: Idatha yovavanyo lwesimbo se-Bloomberg Ungquzulwano luka-2026 kuMbindi-Mpuma lwenze ngokutsha iindlela zokuthumela ngenqanawa zengingqi kunye norhwebo lwamandla, ngeli lixa iphinda iphinda ijikeleze imida esetyenzisiweyo-iimoto ezisetyenziswayo. Ukusukela oko kwaqhambuka imfazwe nge-28 kaFebruwari, malunga ne- 55 000 izithuthi ziye zangena e-Iran, ngexabiso elipheleleyo lomthwalo elidlula i-1 yeebhiliyoni zeedola. Malunga ne-70-80 % yezi yunithi ziphinda zithunyelwe kumazwe angaphandle nge-United Arab Emirates.
Abathengisi beenqwelo-mafutha ezisetyenzisiweyo kulo lonke elaseDubai naseSharjah bafumene ixesha leshishini elikhulu ngokungalindelekanga. Sele eyona ndawo iphambili yokuthumela ngaphandle kwakhona kwizithuthi eziziimoto, i-UAE ithumele i-USD 5.8‑ yebhiliyoni-yebhiliyoni yemarike yemoto esetyenzisiweyo ngo-2025. Ibango elikhulayo lokuthumela ngaphandle kwe-Iran liye laphucula iziseko zayo ezimiselwe kakuhle zokuthumela ngaphandle kwakhona.

I-Iran iphinde yavula amajelo okungenisa imoto esele isetyenzisiwe, eneendawo zorhwebo zasimahla ezivela njengamasango abalulekileyo okungena kwizithuthi ezingena ngaphakathi.
1.Ukungeniswa kweemoto ezisetyenziswa kumazwe angaphandle ezibudala ukuya kuthi ga kwiminyaka emi-5 ngoku kuvumelekile.
2.Abemi baseIran abahlala phesheya banokuthi bangenise isithuthi esinye ukuze basisebenzise xa bebuyela ekhaya.
3.Izithuthi ezininzi zingena ngeezowuni ezimbini zokurhweba simahla: iKish Island neAnzali Port. Akukho rhafu isebenzayo ngeli lixa iiyunithi zihlala ngaphakathi kommandla okhululekileyo weperimitha.
4. Ngaphambili, izithuthi ezihlala kwiZibuko lase-Anzali bezinokujikeleza kuphela kwiphondo lengingqi. Phantsi kwemigaqo emitsha kaMatshi-2026, ezi moto zivumelekile okwethutyana ukuba zihambe kwilizwe lonke - kuquka iTehran - ukuya kuthi ga kwiinyanga ezintathu, kwaye izandiso zinokufakelwa.
IDubai kunye neSharjah ziye zaba yindawo yokugcina impahla yaseIran. I-UAE ibambe uluhlu lwempahla enkulu yezithuthi ezizezabo kwaye izidla ngokuqhutywa kakuhle komsebenzi worhwebo lokuthumela ngaphandle kwakhona.
Abathengisi beenqwelo-mafutha ezisetyenzisiweyo eSharjah ekuqaleni babelindele ukuba ishishini liwohloke phakathi kongquzulwano. Endaweni yoko, ii-odolo ziye zagcwala zivela e-Iran, zibonisa i-boom enkulu yokuthumela ngaphandle eSyria engqinwe kunyaka ophelileyo.
Iindleko zothutho ziye zanda kakhulu ngenxa yeentshaba. Amaxabiso ohambo ngenqanawa atsiba ukusuka kwi-1,800 yeedola ukuya kwi-9,000 yeedola, nto leyo ebeka uxinzelelo olukhulu lwemali kubarhwebi. Imfuno yokuthenga ngobuninzi evela e-Iran ilinganisele kuphela ezi ndleko zigqithisileyo zothutho.
Iintengiselwano azifane zisebenzise iileta zebhanki ezisemthethweni zetyala. Uninzi lwezivumelwano zixhomekeke kubameli baseIran abasekwe kwi-UAE, abatshintshi bemali kunye nabaqhubi bendawo. Abalamli bafumana izicelo zokuthenga kubathengi baseIran ngeWhatsApp, umthombo kunye nokuhlola izithuthi kuzo zonke iimarike zaseDubai naseSharjah. Ngexesha leencopho, ukuya kuthi ga kwiiyunithi ezingama-50 zinokuthengwa ngosuku olunye.
Iindlela ezininzi zothutho zibekiwe: ukuhamba emhlabeni nge-Iraq okanye e-Uzbekistan, okanye ukuthunyelwa ngenqanawa ukuya e-Oman ngaphambi kokuhamba ngolwandle ukuya e-Iran. Iindawo ekusingwa kuzo kumaxwebhu ezithethe zihlala zohluka kwindawo ekuyiwa kuyo eIran.


Ukhetho lwezithuthi zabathengi baseIran lutshintshile kakhulu. Ukusukela oko kwaqhambuka ungquzulwano, imarike yokungenisa elizweni yase-Iran iye yamkeleka ngakumbi kwiintlobo ezahlukeneyo zeemoto. Ngaphambili, imfuno ibigxile ikakhulu kwiimodeli ezifikelelekayo zohlobo lwaseKorea kunye neelori zokuchola. Namhlanje, zombini iindawo zokuchola kunye neemarques zeprimiyamu ezifana neBMW kunye neMercedes-Benz zifunwa kakhulu. I-Mercedes-Benz S-Class, i-E-Class kunye ne-GL series zifunwa kakhulu.
Abathengi banyamezela umgama omde ukusuka kwi-100 000‑{1}} km, ukuba nje izithuthi zingenangozi kwaye zikhululekile kupeyintwa ngokutsha. Iimoto zodidi olumnyama zithandwa kakhulu eIran. Iiyunithi zeprimiyamu ezigqityiweyo ezimnyama zitshiphu ngaphakathi kwimakethi ye-UAE, zenza imida enomtsalane yenzuzo kubarhwebi.
Umthamo wemarike uphelele umi kwi-55 000 iiyunithi ezixabisa ngaphezulu kwe-€1 yebhiliyoni, kunye nesixa esikhulu seenzuzo zorhwebo ezithinjwe ngabasebenzi abasekwe kwi-UAE.
Izilumkiso zeshishini kubarhwebi bamazwe ngamazwe:
Nika ingqwalasela enkulu kwimfuno yeemoto ezisetyenzisiweyo ezingaphantsi kweminyaka emi-5 ubudala, iiyunithi ezingenangozi zomgama omde, iilori ezithwalayo kunye neenqwelo-mafutha ezisuka phezulu ukuya phezulu.
Sukukopa nje imodeli yohambo ye-UAE. Lo ngumoya wethutyana oqhutywa lungquzulwano onokunyamalala nangaliphi na ixesha.
Qhuba iitshekhi zokuthotyelwa kwimeko nganye kuzo zonke ii-odolo ezinxulumene ne-Iran. Qinisekisa ukucaca okupheleleyo kubathengi, imithombo yentlawulo kunye neendawo zokugqibela zemoto.